Porady prawne w internecie – czy warto?

  • Październik 20, 2015
  • Prawo

Internet stanowi dziś bez wątpienia narzędzie o niemal nieograniczonym potencjale zastosowania, a jego permanentna i nieuchronna obecność, jak się zdaje, w każdej sferze naszego życia sprawia, że niejednokrotnie traktujemy sieć jako nieomylne, niekiedy jedyne źródło wszelkiej wiedzy.

Internet – zjawisko determinujące współczesne relacje społeczne i kierunki rozwoju  pozwala na coraz więcej i coraz szybciej, w tym, rzecz jasna, na nieprzerwany i nieograniczony podmiotowo dostęp do informacji każdego rodzaju, w tym dostęp do informacji z zakresu szeroko pojętego prawa. Jak określić jednak wiarygodność i autentyczność wiedzy, którą oferują nam strony internetowe? Jakie zagrożenia niesie lektura stron internetowych z poradami prawnymi? O tym w telegraficznym skrócie chciałbym napisać poniżej i  podzielić się moimi przemyśleniami na temat tego, jak odpowiedzialnie korzystać z porad prawnych za pośrednictwem Internetu.

Porady prawne w internecie – ryzyko

W celu naświetlenia ryzyka związanego z bezkrytycznym wykorzystaniem niezweryfikowanych internetowych porad prawnych warto posłużyć się w tym miejscu odpowiednią egzemplifikacją. Ostatnio zwrócił się do mnie Klient zamierzający dokonać zastawu na udziałach w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. W celu przyspieszenia i uproszczenia całego procesu postanowił w pierwszej kolejności skorzystać z bogatej oferty informacji, które udostępniają liczne fora i strony internetowe w tym zakresie.

Rzeczony klient bez trudu zapoznał się z rodzajami zastawu – zastawem zwykłym regulowanym przez Kodeks cywilny oraz zastawem rejestrowym uregulowanym w ustawie z dnia 6 grudnia 1996 r. o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów – a następnie z przebiegiem całego procesu i warunkami formalnymi planowanej operacji. Klient dzięki lekturze stron internetowych całkiem dokładnie poznał  instytucje zastawu zwykłego i zastawu rejestrowego. Wiedział jaka jest pomiędzy nimi różnica, który forma zastawu jest tańsza, jak dokonać wpisu zastawu rejestrowego. Jego wiedza była w tym zakresie imponująca. Niemniej jednak dokonanie przez niego zastawu na udziałach w spółce
z ograniczoną odpowiedzialnością okazało się bezskuteczne. Wśród internetowych porad prawnych będących w dyspozycji mojego klienta zabrakło bowiem informacji o konieczności złożenia pod umową zastawu podpisów notarialnie poświadczonych. Obowiązek ten stanowi warunek konieczny decydujący o skuteczności opisywanej czynności prawnej. Fora internetowe, czy informacyjne strony o tematyce prawnej bowiem miały charakter ogólny. Dotyczyły zasad ustanowienia zastawu ogólnie, a już zabrakło w nich informacji na temat szczególnych przypadków.

Jak wynika z powyższej sytuacji, efektywne wykorzystanie internetowych porad zależy bezsprzecznie od wiarygodności źródła i jego kompletności. Dla osoby nie będącej profesjonalnym prawnikiem pełna weryfikacja autentyczności powyższych cech zdaje się jednak mało prawdopodobna.

Porady prawne w internecie – źródła informacji

Pomimo opisanego powyżej ryzyka związanego  z niekompletnością lub nieprawdziwością informacji odnalezionych w sieci, Internet wciąż może posłużyć jako atrakcyjne i niezwykle funkcjonalne źródło wiedzy, także z zakresu prawa. Właściwe wykorzystanie jego potencjału informacyjnego uzależnione jest jednak od odpowiedniego stosowania kilku istotnych zasad użytkowania.

W przypadku, gdy nie jesteśmy profesjonalnymi prawnikami, nie operujemy fachową nomenklaturą, a proces weryfikacji wiarygodności znalezionych informacji jest znacznie utrudniony, należy bez wyjątku korzystać z zaufanych stron internetowych administrowanych przez organy parlamentarne i instytucje rządowe. Wiedzy z zakresu prawa można bowiem także szukać bezpośrednio
w aktach prawnych – by nie narażać się na ich nieaktualność najwłaściwsze zdaje się wykorzystanie sejmowej strony internetowej.

Porady prawne w internecie – stan prawny przepisów

Pomimo, iż ustawy, rozporządzenia lub inne akty bez trudu odnajdziemy na wielu stronach internetowych, należy pamiętać, że ich stan prawny niemal nieustannie może podlegać, często istotnym, zmianom – i zasadniczo tylko korzystanie z sejmowej strony gwarantuje nam, iż czerpiemy informacje z aktu zgodnego z aktualnym stanem prawnym. Poza tym, wskazana wyżej baza aktów prawnych stanowi obszerny zbiór oferujący nie tylko teksty jednolite ustaw, lecz także kompletne i obowiązujące akty wykonawcze oraz wcześniejsze wersje aktów prawnych.

W sytuacji, gdy istotna dla nas jest wiarygodna wykładnia przepisów lub interpretacja określonej sytuacji prawnej, Internet także może stanowić dla nas źródło informacji, niemniej po raz kolejny należy ostrożnie i krytycznie dokonywać wyborów. W tym przypadku pomocne mogą być blogi lub strony internetowe prowadzone przez profesjonalne kancelarie prawne lub prawników (listy adwokackie i radcowskie są jawne i to czy dana osoba jest prawnikiem można zweryfikować z kolei na stronach internetowych samorządów zawodowych radców prawnych czy adwokatów). Wielu z nich, z coraz większą regularnością, opisuje w sposób przystępny określone stany faktyczne wskazując także właściwe dla nich rozwiązania prawne. Korzystając z tego rodzaju porad natury prawnej należy jednak niezwykle uważnie, jak wskazywałem już wyżej, weryfikować ich aktualność, a także stan obowiązywania powoływanych w nich aktów prawnych.

Porady prawne w internecie – orzecznictwo

Odpowiedź na wątpliwości związane z odnoszącymi się do nas sytuacjami prawnymi można również odnaleźć w bogatym orzecznictwie polskich sądów. Ta metoda poszukiwania właściwych rozwiązań prawnych oraz ciążących na nas obowiązków lub przysługujących nam praw także nie pozwala jednak na bezkrytyczną akceptację odnalezionych informacji. W tym przypadku korzystne jest eksplorowanie oficjalnych baz orzeczeń takich jak: www.orzeczenia.ms.gov.pl lub www.orzeczenia.nsa.gov.pl. Bazy te są regularnie aktualizowane, a ich struktura umożliwia tematyczne wyszukiwanie interesujących nas orzeczeń. Niemniej, nawet w przypadku odnalezienia orzeczenia sądu odnoszącego się do naszego problemu prawnego i wskazującego jego interpretację należy koniecznie zwrócić uwagę na fakt, czy orzeczenie to jest orzeczeniem kończącym postępowanie oraz czy w przedmiotowej kwestii nie orzekał ponownie sąd wyższej instancji. Istotne są też daty wydanych orzeczeń, bowiem zdarza się, iż wykładnia określonych przepisów lub interpretacja niektórych sytuacji prawnych z czasem ulega zmianie – dochodzi wówczas do tzw. zmiany linii orzeczniczej.

Odpowiedź na pytanie będące przedmiotem niniejszej analizy nie będzie więc jednoznaczna, uwarunkowana jest bowiem wieloma czynnikami. Poszukiwanie porad prawnych w Internecie bezsprzecznie może stanowić atrakcyjną i ułatwioną metodę rozwiązywania prawnych wątpliwości, jednakże jej faktyczna skuteczność uzależniona jest od zachowania odpowiedniej dozy krytycyzmu wobec odnajdywanych informacji oraz od właściwego stosowania opisanych wyżej zasad, które znacznie zwiększą prawdopodobieństwo wiarygodności, aktualności
i autentyczności wykorzystywanej przez nas internetowej wiedzy i tym samym zmniejszą ryzyko poniesienia przez nas, często nieodwracalnych, niekorzystnych konsekwencji dokonywanych przez nas czynności prawnych.

Najpewniejszą jednakże metodą, którą pozwala na skuteczne zdobycie wiedzy prawnej poprzez Internet jest… (i zabrzmi to lobbystycznie) … odnalezienie adresu najbliższej Kancelarii prawnej. Tam bowiem pracują ludzie, którzy potrafią ogarnąć gąszcz przepisów i znają sposoby poruszania się  po nim. Co więcej są też odpowiednio ubezpieczeni w przypadku błędu, czego o Internecie powiedzieć nie można.

Dział Doradztwa Prawnego

Lubimy dzielić się wiedzą

Dzięki naszym klientom zdobyliśmy ogromne doświadczenie w biznesie. Chcemy się nim dzielić, żebyś Ty mógł zawsze skorzystać z tej wiedzy.

Darmowa wycena

Oferujemy szerokie usługi dla przedsiębiorstw z sektora MŚP. Sprawdź naszą ofertę.

 

Więcej artykułów

Zobacz wszystkie